logo-mini

سرعت شاتر چیست؟ شناخت کامل سرعت شاتر در ۴ گام ساده!

سرعت شاتر چیست؟ شناخت کامل سرعت شاتر در ۴ گام ساده!

از بین سه عاملی که یک نورسنجی صحیح رو میسازن، سرعت شاتر تاثیرگذارترین اونهاست. و بزرگترین تاثیر رو روی عکسهای شما داره. اگر شناخت شما از سرعت شاتر کم باشه، به احتمال زیاد عکسهاتون تار میشن. همینطور میتونید از سرعت شاتر استفاده‌های خلاقانه زیادی کنید. آموزش و یادگیری سرعت شاتر در عکاسی ، یکی از ارکان اصلی آموزش عکاسی مقدماتی هست. توی این درس با آموزش سرعت شاتر در عکاسی همراهتون هستم.

 

امروز یاد میگیریم که چطور از سرعت شاتر استفاده کنیم. یاد میگیریم برای هر موقعیتی از چه سرعتی باید استفاده کرد. و در نهایت چطور میشه از سرعت شاتر استفاده‌های خلاقانه کرد. برای آموزش سرعت شاتر در عکاسی، چهار مرحله لازمه:

۱٫ سرعت شاتر چیست؟

 

بدون اینکه وارد جزئیات پیچیده درباره تعریف سرعت شاتر بشیم، به طور خلاصه، سرعت شاتر مدت زمانیه که دوربین شما در حال ثبت نور هست. در واقع زمان دقیقی که دوربین در حال نورسنجی و عکس در حال ثبت شدن هست، سرعت شاتر گفته میشه. این کار به وسیله شاتر دوربین انجام میشه. شاتر دوربین با باز و بسته شدن، به نور اجازه میده وارد صفحه فیلم یا سنسور دیجیتال بشه.

درواقع، تنظیم سرعت شاتر در دوربین کنون و نیکون با تنظیم سرعت شاتر در موبایل هیچ تفاوتی نمیکنه. به مدت زمانی که سنسور در معرض نوردهی قرار میگیره، سرعت شاتر گفته میشه. معنا و مفهوم سرعت شاتر در عکاسی همینقدر ساده‌ست! سرعت شاتر، کنترل نور ورودی به دوربین رو بر عهده داره.

 

طبق یک قانون سرانگشتی، هر سرعتی کمتر از فاصله کانونی لنز، موجب ثبت لرزش دوربین و تار شدن عکس میشه. مثلا یک لنز ۳۰۰ میلمتری (بدون لرزشگیر) حداقل به سرعت شاتری برابر با ۱/۵۰۰ ثانیه نیاز داره. به طور مشابه، لنز ۵۰ میلیمتر، به سرعت شاترهای بالاتر از ۱/۶۰ ثانیه نیاز داره. باعث ثبت لرزش دست میشه. بنابراین برای هر سرعتی کمتر از این مقدار، نیاز به سه پایه دارین. یا لنزتون لرزشگیر داشته باشه. چیزی  که اکثر لنزهای تله فوتو ازش بهره میبرن.

در اغلب موارد شما ترجیح میدین در کسری از ثانیه عکستون رو بگیرین. مثلا ۱/۱۰۰۰ ثانیه. این سرعت به شما اجازه میده حرکت سوژه رو فریز کنین و اون رو کاملا ثابت ثبت کنین. البته این سرعت به میزان خیلی زیادی بستگی به سرعت حرکت سوژه و نزدیکی شما به سوژه هم داره. در اکثر موارد، استفاده از سرعت شاتر پایین، سبب تار شدن عکس میشه.

تفاوت بین سرعت شاتر و دیافراگم

همونطور که در مورد دیافراگم یاد گرفتیم، در مورد سرعت شاتر هم مفهوم “استاپ” یا پله‌های کامل وجود داره. اما خیلی خیلی ساده‌تر از دیافراگم. نوردهی دو برابر یا نوردهی نصف از طریق سرعت شاتر خیلی آسونتر از دیافراگمه. اگه یادتون باشه توی دیافراگم با اصطلاحات پیچیده‌تری سر و کار داشتیم (عدد کمتر یعنی دیافراگم بازتر، نور بیشتر، عمق میدان کمتر و …).

اصلا چه لزومی داره که نوردهی نصف رو بلد باشیم؟ خب؛ یک استاپ بیشتر شدن نور محیطی یعنی دوبرابر شدن نور در محیط. پس باید نور ورودی به دوربین نصف بشه. فهمیدن یک استاپ در سرعت شاتر خیلی ساده تر از دیافراگمه. فقط کافیه سرعت شاتری که دارین رو نصف کنین! مثلا ۱/۴۰۰ ثانیه یک استاپ از ۱/۲۰۰ ثانیه نوردهی کمتری داره. برعکس همین داستان هم کاملا صادقه.

بذارید یک مثال بزنم. فرض کنید دارید از صحنه‌ای با سرعت شاتر ۱/۵۰۰ ثانیه عکس می‌گیرید. با تغییر سرعت شاتر به ۱/۲۵۰ ثانیه، نور ورودی شما دو برابر میشه. و با تغییر سرعت شاتر از ۱/۵۰۰ به ۱/۱۰۰۰، نوردهی کلی عکس شما نصف خواهد شد.

تنها چیزی که باید یادتون باشه اینه که مخرج کسر رو دوبرابر کنین تا نوردهی نصف بشه (یا برعکس).

نکته حرفه‌ای: برای درک بهتر مفهوم استاپ‌ها و حالت‌های مختلف نورسنجی، دو مقاله زیر رو بخونید.

۲٫ ثبت حرکت (Motion Blur) و فریز کردن:

 

ثبت حرکت:

بهترین روش برای نشون دادن حرکت تو یک عکس ثابت، استفاده از سرعت شاتره. میتونین برای اینکار از سرعت شاتر طولانی استفاده کنین. تکنیک هایی مثل پنینگ و زوم بک هستن که تو جلسات آینده مفصل به اونها میپردازیم.

اگه میخواین یک مقدار تاری و محوشدگی به عکستون اضافه کنین، راه‌های زیادی براش هست. یکی از این راه‌ها استفاده از فاصله کانونی لنز برای ایجاد فوکوس انتخابیه. لنزهای تله فوتو، نیاز به سرعت شاترهای بالاتری دارن تا عکس رو بدون تاری ثبت کنن. این لنزها کوچکترین حرکت دوربین رو هم ثبت میکنن. لنزهای واید، با سرعت های پایینتر هم عکس رو به خوبی و با وضوح ثبت میکنن. این یعنی با لنزهای تله فوتو، خیلی راحت‌تر میتونین عکسهای تار و با حرکت ثبت کنین.

دوباره با یک حساب سرانگشتی، با تنظیم سرعت روی کسری از فاصله کانونی لنز، میتونید عکسهاتون رو شارپ و بدون تاری ثبت کنید. به عنوان مثال فرض کنید فاصله کانونی لنز شما ۳۰ میلیمتر هست. سرعت شاترتون باید از ۱/۳۰ بالاتر باشه تا عکس واضح و بدون لرزش و تاری ثبت بشه. هر سرعتی کمتر از این مقدار، ریسک تار شدن عکس رو افزایش میده. به علاوه اینکه این قانون برای دوربین های فول فریم صادقه.

برای دوربین های کراپ سنسور، با توجه به بزرگنمایی ذاتی اونها، بهتره از سرعت ۱/۴۵ ثانیه به بالا استفاده کنین. (فاصله کانونی ضرب در کراپ فاکتور).

البته این قانون‌ها همیشه مثال نقض دارن. اگر لنز شما لرزشگیر داشته باشه، میتونید از سرعت‌های پایینتر هم استفاده کنید. بعلاوه اینکه وقتی حسابی با دوربینتون کارکنین، به تدریج برخی مهارتها رو هم یاد میگیرین. مثلا یاد میگیرین بهترین حالت نگه داشتن دوربین چطوریه. که هم شما راحت باشید و هم از لرزشهای دوربین کاسته بشه.

فریز کردن سوژه:

فریز کردن سوژه کار خیلی ساده‌تریه. برای فریز کردن فقط کافیه سرعت شاتر رو تا حد ممکن بالا ببرین. (۱/۵۰۰ ثانیه و بیشتر). البته این سرعت‌ها ممکنه باعث بشه عکس تخت و فلت به نظر برسه.

هرچی سرعت حرکت سوژه بیشتر باشه، باید از سرعت شاتر بالاتری هم استفاده بشه. مثلا عکاسی از یک هواپیمای جت، به سرعت شاتری برابر ۱/۲۰۰۰ ثانیه یا بالاتر نیاز داره. این عدد در مورد یک دوچرخه سوار ممکنه بیشتر از ۱/۵۰۰ ثانیه نشه.

موقع عکاسی از یه سوژه در حال حرکت سریع، من ترجیح میدم کمی از حرکت اون رو ثبت کنم. در غیر اینصورت، اینطور به نظر میرسه که سوژه اصلا حرکتی نداشته!

۳٫ سرعت شاتر مناسب در موقعیت مناسب

 

سرعت شاتر بالا برای ثبت عکسهای تله فوتو

وقتی از یک لنز تله فوتو استفاده میکنین، خیلی مهمه که سرعت شاتر بالا داشته باشین. (۱/۵۰۰ یا سریعتر). برای جلوگیری از لرزش دوربین، من از سه پایه و ریموت شاتر برای عکاسی استفاده میکنم.

استفاده از ریموت به شما اجازه میده که دوربین رو ثابت نگه دارین. و از لرزش اون حین گرفتن عکس جلوگیری کنین. چون فشار دادن دکمه شاتر، خودش موجب لرزش دوربین میشه.

زمان‌هایی که میخواین از فوکوس‌های انتخابی استفاده کنین یا میخواین عمق میدان کمی داشته باشین، بهتره که از حالت تقدم دیافراگم استفاده کنین. توی این حالت، دیافراگم ثابت میمونه و سرعت شاتر برای رسیدن به نورسنجی صحیح، تغییر میکنه.

اگه توی صحنه سوژه‌های در حال حرکت داشتین، حالت تقدم سرعت شاتر بهترین انتخابه. توی این حالت میتونین سرعت شاتر دلخواهتون رو انتخاب کنین و اون رو ثابت نگه دارین (آهسته یا سریع). و دیافراگم بر اساس نور محیطی موجود در صحنه، توسط دوربین تغییر میکنه.

عکاسی از سوژه در حال حرکت در شرایط نور کم

در عکاسی از ایونت ها و مراسم، هنرمندی که شما ازش عکس میگیرین، روی استیج حرکت میکنه. اینجا دو معضل داریم: نور کم و سوژه در حال حرکت. برای مقابله با این مشکل باید از دیافراگم باز و ISO بسیار بالا استفاده کرد. ممکنه نتیجه عالی نباشه. اما باعث میشه عکسهاتون بدون تاری و محوشدگی شدید ثبت بشن.

۴٫ استفاده خلاقانه از سرعت شاترهای مختلف

 

تاری خلاقانه (Creative Blur)

برای ایجاد تاری‌های خلاقانه به چنتا چیز نیاز دارین. یک ریموت تریگر و سه پایه محکم که دوربین رو ثابت نگه دارن. بعد باید با سرعت شاترهای مختلف بازی کنین و به سرعت مورد نظرتون برسین. با اینکار میتونین عکسهای جذابی خلق کنین که اتفاقا توی اونها، تاری جذاب ترین سوژه هست. برای ایده گرفتن، عکس زیر رو ببینین:

تاری خلاقانه با استفاده از فلاش

استفاده از فلاش توی عکس با سرعت شاتر پایین، باعث میشه سوژه ها تو یک نقطه از کادر فریز بشن. ( دقیقا زمانی که فلاش زده میشه). بعد در حالیکه هنوز نوردهی ادامه داره، میتونین دوربین رو حرکت بدین تا نور و افکت بلوری هنری و زیبایی ثبت بشه.

پنینگ

پنینگ تکنیکیه که توی اون، دوربین رو با سرعت و جهت حرکت سوژه، حرکت میدیم. در نتیجه عکسی که ثبت میشه بک گراند محو و تار داره در حالیکه سوژه کاملا واضح ثبت شده. عکس زیر از یک پیاده رو گرفته شده. چرخیدن با دوربین (پنینگ) و استفاده از سرعت شاتر پایین، موجب خلق این افکت شده.

نقاشی با نور (Light Painting)

برای نقاشی با نور، تنها چیزی که نیاز داریم نوردهی طولانی و یک منبع نور هست. عکس زیر با سرعت شاتر ۳۰ ثانیه گرفته شده. و توی این ۳۰ ثانیه، با استفاده از فلاش، به کلبه های ساحلی نور تابانده شده. با این روش، دقیقا همونجایی رو که میخواین نورپردازی میکنین. این تکنیک برای عکاسی در شب بسیار مناسبه.

افکت نوردهی گرافیتی

ترکیب نوردهی طولانی با یک منبع نوری ثابت (countinues) در حال حرکت، به شما اجازه میده افکت های خلاقانه گرافیتی به عکس بدین.

نوردهی طولانی برای موقعیت های کم نور

هنگام عکاسی در شب و شرایط کم نور، من از سرعت شاتر پایین استفاده میکنم تا نورسنجی درست داشته باشم. عکس زیر هم توی همین وضعیت ثبت شده. همونطور که قبلا هم گفتم، برای این کار حتما باید از یه سه پایه استفاده کنین.

توی عکس بعدی هم از سرعت شاتر طولانی استفاده شده؛ اما به دلیلی متفاوت. به این دلیل که باید یک ماشین به طور کامل از کادر رد میشد تا این عکس خلاقانه ثبت بشه. ثبت این عکس زمان زیادی میبره. چون هم باید زمان دقیق نوردهی رو محاسبه کنین و هم به کادربندی و ترکیب‌بندی صحیحی برسین.

به این مقاله چند امتیاز میدین؟
[امتیاز از مجموع: 1 میانگین: 5]
اشتراک گذاری

نظر بدهید